Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü


3 Kasım 1914 ve 18 Mart 1915 tarihleri arasında Çanakkale Boğazı'nda cereyan eden bir seri deniz savaşları Türk tarihinin en şerefli sayfalarını dolduran birer zafer destanıdır.

Çanakkale zaferi Türk milletinin gurur duyduğu, dönüm noktalarından biridir. 18 Mart Çanakkale zaferi, Türk milletinin bağımsızlığını ve topraklarını korumak için savaştığı, I. Dünya Savaşının sonucunu etkileyen, dünya tarihinde de önemli bir yere sahip olan savaşların sonucudur. I. Dünya Savaşı devam ederken, Çanakkale boğazının askeri ve ticari önemi, adaların cazibesi ve boğazı geçerek İstanbul'u ele geçirme arzusu bulunan İtilaf devletlerinin harekete geçmesiyle başlayan savaş, şanlı tarihimize kahramanlıkların yaşandığı bir destan olarak geçti. İtilaf devletlerinin stratejik öneme sahip olan boğazı ele geçirme niyetlerinin altında yatan sebepler arasında, Osmanlı İmparatorluğunun başkenti olan İstanbul'u ele geçirerek savaştan çekilmesini sağlamak, Almanların ilerleyişine engel olmak ve müttefikleri olan Çarlık Rusya'sına denizden gereken yardımı yapma arzusu gelmektedir.



Çanakkale zaferine ulaşmamızı sağlayan aşamalar nelerdir?
Gerileme dönemine girmiş olan Osmanlı İmparatorluğu'nu ele geçirme arzusuyla, İngiltere ve Fransa 3 Kasım 1914 tarihinde Bozcaada'dan boğaza girdiler. Bölgeden İngilizler Ertuğrul ve Seddülbahir tabyalarına, Fransızlar ise Orhaniye ve Kumkale tabyalarına havan topu ile ateşe başladılar. Cephaneliğin isabet almasıyla, çok sayıda askerimiz şehit oldu.

İngilizlerin komutanı Amiral Carden, Çanakkale boğazında gösteriler yaparak boğazı geçmeye çalıştı. 24 Kasım 1914 tarihinde Fransız denizaltısı topçularımızın saldırısına uğradı. 2 Aralık 1914 tarihinde İngiliz denizaltısının yaptığı deneme de, Mesudiye zırhlımız batırılmış ve 24 askerimiz şehit edilmiştir. 19 Şubat 1915 tarihinde düşman gemileri uzun menzilli atışlarla, boğaza girmek istemişlerdir. Orhaniye ve Ertuğrul tabyalarının ateş açmasıyla bocalayan İtilaf devletleri, boğazı ele geçirememe sebebi olarak gördükleri hava koşullarının düzelmesini beklemek istediler. Düzenlenen yeni saldırılarda da başarı sağlanamayınca 17 Mart 1915 tarihinde Amiral Carden görevden alınarak, yerine Robeck getirildi. Robeck 18 Mart 1915 tarihinde boğazda saldırı düzenleyip, İstanbul'a gireceğini duyurdu. Çanakkale müstahkem mevkii komutanımız Albay Cevat Çobanlı 17 Mart gecesi boğazda mayın döşenmesi için emir verdi. Emri alan Binbaşı Nazmi bey, Nusret mayın gemisiyle boğaza on birinci hatta 26 mayın döşedi. Bununla boğazdaki mayın sayısı 400'ün üzerine çıkmış oldu.

18 Mart günü boğaza giren Fransız ve İngiliz donanmasının ilk grubu Queen Elizabeth zırhlısı, İnflexible, Agamemnon ve Lord Nelson savaş gemileri, ikinci grubu Qcean, Wengeance Majestic, İrresistible savaş gemileri, üçüncü grubu ise Bouvet, Prince, Suffren savaş gemilerinden oluşmaktaydı. Boğazı rahatlıkla geçebileceklerini düşünen savaş gemileri ateşe başladılar. Hamidiye  istihkamlarını hedefleyen düşmanların, Dardanos bataryalarına doğru yönelmesine çalışılmış. Bunda başarı sağlayan ordumuz, Dardonos tabyasına yapılan saldırılara karşı koydu. Mesudiye tabyası da ateş hattına girerek düşmana karşı ateşe başladı. Hamidiye'nin yardımıyla düşmanlara göz açtırılmadı. Bir saat kadar süren bombardıman sonunda tabyalarımız zarar görse de, Robeck Fransız savaş gemilerini geri çekip, İngiliz savaş gemilerini ileriye sürmeye başlamış. Boğaza döşenen mayınlar sebebiyle Suffren ve Bouvet hasar almış ve Hamidiye bataryamızın ateşine maruz kalmıştır. 



Bu olayı Çanakkale geçilmez kitabının yazarı şu şekilde anlatmıştır; ''saat 13:45'de Suffren'in gerisindeki Bouvet müthiş bir patlamayla sarsıldı. Güverteden göğe kesif bir duman yükseldi. Gittikçe hızlanıp yana yattı, devrilip gözden kayboldu. Olayı görenlerin söylediğine göre, bir tabak suda nasıl kayıp giderse, o da öylece kayıp gitti.''

Düşmanların boğazdaki mayınları temizlemek için gönderdikleri tarayıcılara ateş açan tabyalarımız bunda başarılı olup, düşmanların geri çekilmesine neden olmuştur.

Savaş gemilerinden İrresitible, İnflexible, Agamemnon ve Queen Elisabeth büyük hasar gördü. Boğazı aşamayan düşmanlar, Çanakkale boğazının geçilemeyeceğini anlamış oldular. İtilaf devletleri bu kez karadan çıkarma yapmayı denediler. Kara savaşlarında düşmanın hangi bölgeden geleceği konusunda yapılan fikir alışverişinde, Mustafa Kemal Seddülbahir ve Kabatepe görüşünü savunurken, Alman komutan Von Sanders Anadolu yakası ve Bolayır yönünden çıkarma yapılacağı görüşünü sundu. Sonunda Bolayır ve Anadolu yakası uygun görülerek, askerler bu bölgeye yerleştirildi. Ancak düşmanlar, Mustafa Kemal'in öngördüğü Kabatepe ve Seddülbahir üzerinden 25 Nisan sabahı saldırıya başladı. Mustafa Kemal 19. Tümen komutanı olarak Kocaçimen ve Conkbayır'da savaştı. Cephanesi tükenen askere ''süngü tak'' emri verip, ''Ben size taarruz emretmiyorum. Ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içerisinde yerimize başka kuvvetler ve başka komutanlar geçebilir.'' diyerek tarihteki en büyük siper savaşını başlatmış oldu. 18 metre aralıklı siperlerde bulunan askerler vuruldukça, yerini yeni askerler alıyordu. Conkbayır'a ilerleyen düşmanlar, dalgalar halinde geliyordu. Anafartalar Grup Komutanlığına atanan Mustafa Kemal, savaşta aldığı şarapnelle göğsünden vuruldu. Cebinde bulunan saat sayesinde bundan yara almadı. 



Türk ordusunun her cephede aldığı başarılar karşısında, düşman bozguna uğratıldı. Çanakkale savaşının en önemli kara savaşlarının yapıldığı cepheler, Bolayır, Seddülbahir, Beşike, Kabatepe, Conkbayır, Anafartalar ve Arıburnu'dur. Anafartalar ve Arıburnu cepheleri 19-20 Aralık'ta, Seddülbahir ise 8-9 Ocak'ta düşmanlardan arındırılmıştır. 1915 bahar aylarında büyük umutlarla bölgeye gelen düşmanlar, 1916 kış aylarında büyük bir bozguna uğratılmıştır.

Çanakkale zaferini sonuçları nelerdir?
Yenilgiye uğrayan, beklediğini alamayan İngilizler ve Fransızlar bölgeden geri çekildiler. 18 Mart 1915 tarihinde yaşanan Çanakkale zaferi, Türk toprakları üzerinde yapılan hesapları alt üst eden dönüm noktası olarak tarihe geçti. Napolyon'un söylediği ''İstanbul bir anahtardır. İstanbul'a egemen olan dünyaya hükmedecektir. Eğer Rusya, Çanakkale Boğazını ele geçirecek olursa, Tulon, Korfu ve Napoli kapılarına dayanmış olacaktır.'' sözü, Fransızların boğazlar üzerindeki hassasiyetini anlatmaya yetecektir. Uluslararası ilişkilere yön veren boğazlar bu savaşların sonunda Türk hakimiyetinde kalmaya devam etmiştir. Zaferle birlikte savaşın olumsuz etkileri de silinmiştir. Tarihimizde önemli bir yere sahip olan bu savaşlar, Mustafa Kemal'in askeri dehasını gösteren gerçeklerdir. Savaştaki cesareti, aldığı kararlar ''Anafartalar Kahramanı'' olarak ilan edilmesine ve Kurtuluş Savaşımızın başlamasına katkıda bulunmuştur. Çanakkale Savaşına katılan ulusların hepsi, her yıl anma törenleri düzenleyerek bu savaşı hatırlamaktadır. Özellikle Yeni Zelanda ve Avustralya bu savaşlardan oldukça fazla etkilenmiştir. Avustralya devletinin temelleri bu savaşla atılmıştır. Anzakların burada yaşadıkları  olaylar sebebiyle, her yıl çıkarmanın olduğu 25 Nisan tarihi ulusal tatil ilan etmişlerdir.  Ayrıca her yıl Anzak Koyunda törenler düzenleyerek, şehitlerini anmaktadırlar. Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasıyla 18 Mart günü Çanakkale Şehitlerini Anma günü olarak kabul edilmiştir. Dünyanın bir felaket ve başarısızlık olarak gördüğü bu savaş, Türk Milleti adına Çanakkale zaferi ismiyle tarihe geçmiştir. Atatürk'ün dediği gibi, '' Çanakkale zaferi ve diğer zaferler de Türk komutasının, Türk askerinin eseridir.'' Bu savaşta hayatını kaybetmiş olan askerlerimizi hürmetle anıyoruz.
 
 
 

2019 Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü Ne Zaman? Hangi Gün?

2019 yılında Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü: 18 Mart

 
 
 
 

Özel, Önemli, Belirli Gün ve Haftalar



18 Mart
Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü
14 Mart
Tıp Bayramı
19 Mayıs
Atatürk’ü Anma ve Gençlik Spor Bayramı
23 Nisan
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
8 Mart
Dünya Kadınlar Günü
12 Mart
İstiklal Marşının Kabulü
29 Ekim
Cumhuriyet Bayramı
19 Mart
Türk Dünyası Filmleri Günü
15 Mart
Dünya Tüketici Hakları Günü
1 Ocak
Yılbaşı
7-13 Ocak
Beyaz Baston Körler Haftası
9 Ocak
Dünya Evde Kalmışlar Günü
10 Ocak
Çalışan Gazeteciler Günü
21-27 Ocak
Osmanlı Haftası
25-31 Ocak
Dünya Cüzzam (Lepra) Günü
26 Ocak
Dünya Gümrük Günü
4 Şubat
Dünya Kanser Günü
14 Şubat
Sevgililer Günü
15 Şubat
İzcilik Haftası
28 Şubat
Sivil Savunma Günü
1-7 Mart
Yeşilay Haftası
3 Mart
Dünya Kulak ve İşitme Günü
05 Mart
Hukuk Devleti Günü
Mart Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Böbrek Günü
12 Mart
Dünya Glokom Günü
18-24 Mart
Ulusal Yaşlılar Haftası
21 Mart
Down Sendromlular Günü
Mart Ayının Son Haftası
Kütüphanecilik Haftası
21 Mart
Nevruz
23 Mart
Dünya Meteoroloji Günü
24 Mart
Dünya Tüberküloz Günü
27 Mart
Dünya Tiyatro Günü
1 Nisan
Dünya Mizah ve Şaka Günü
2 Nisan
Dünya Otizm Farkındalık Günü
4 Nisan
NATO Günü
5 Nisan
Avukatlar Günü
Nisan'ın İlk Perşembe'yi Cuma'ya Bağlayan Gecesi
Regaip Kandili
7 Nisan
Dünya Sağlık Günü
8 Nisan
Üç Ayların Başlangıcı
9 Nisan
Mimar Sinan'ı Anma ve Mimarlar Günü
Nisan Ayının İkinci Haftası
Kalp Sağlığı Haftası
11 Nisan
Dünya Parkinson Hastalığı Günü
15-21 Nisan
Malazgirt Haftası
15-22 Nisan
Dünya Turizm Haftası
17 Nisan
Dünya Hemofili Günü
22 Nisan
Dünya Günü
25 Nisan
Kara Şehitlerini Anma Günü
Nisan Ayının Son Haftası
Aşı Haftası
25 Nisan
Dünya Sıtma Günü
29 Nisan
Dünya Dans Günü
1-7 Mayıs
Yunus Emre Kültür ve Sanat Haftası
Mayıs Ayının İlk Haftası
Trafik ve İlkyardım Haftası
1 Mayıs
İşçi Bayramı
Mayıs Ayının İlk Salı Günü
Dünya Astım Günü
3 Mayıs
Uluslararası Özgür Basın Günü
4-10 Mayıs
İşçi Sağlığı ve Güvenliği Haftası
6 Mayıs
Hıdırellez
6-12 Mayıs
Kan Haftası
Mayıs Ayının İkinci Pazarı
Anneler Günü
10-16 Mayıs
Dünya Engelliler Haftası
12 Mayıs
Hemşireler Günü
13 Mayıs
Türk Dil Bayramı
14 Mayıs
Dünya Eczacılık Günü
15-21 Mayıs
Hava Şehitlerini Anma ve Havacılık Haftası
17 Mayıs
Dünya Hipertansiyon Günü
18-24 Mayıs
Müzeler Haftası
21 Mayıs
Beraat Kandili
21 Mayıs
Dünya Süt Günü
24-30 Mayıs
Sokak Çocuklarına Şefkat Haftası
25 Mayıs
Dünya MS Günü
28-31 Mayıs
Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası
31 Mayıs
Dünya Sigara İçmeme Günü
1 Haziran
Ulusal Fenilketonüri Günü
1 Haziran
Türk Hava Kuvvetlerinin Kuruluş Günü
5-11 Haziran
Çevre Koruma Haftası
Haziran Ayının 3. Pazarı
Babalar Günü
21 Haziran
Dünya ALS Günü
26 Haziran
Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı İle Mücadele Günü
1 Temmuz
Kabotaj ve Deniz Bayramı
11 Temmuz
Dünya Nüfus Günü
24 Temmuz
Gazeteciler ve Basın Bayramı
28 Temmuz
Dünya Hepatit Günü
17-25 Ağustos
İbn-i Sina Haftası
19 Ağustos
Dünya İnsani Yardım Günü
30 Ağustos
Zafer Bayramı
1 Eylül
Dünya Barış Günü
3-9 Eylül
Halk Sağlığı Haftası
10 Eylül
Dünya İntiharı Önleme Günü
Eylül Ayının 3. Haftası
İlköğretim Haftası
19 Eylül
Gaziler Günü
21 Eylül
Dünya Alzheimer Günü
25 Eylül - 1 Ekim
İtfaiyecilik Haftası
28 Eylül
Dünya Kuduz Günü
1-7 Ekim
Emzirme Haftası
1-31 Ekim
Meme Kanseri Bilinçlendirme Ayı
Ekim Ayının İlk Haftası
Camiler Haftası
Ekim Ayının İlk Pazartesi Günü
Dünya Çocuk Günü
4 Ekim
Hayvanları Koruma Günü
5 Ekim
Uluslararası Öğretmenler Günü
10 Ekim
Dünya Ruh Sağlığı Günü
12 Kasım
Dünya Zatürre Günü
Ekim Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Görme Günü
16 Ekim
Dünya Gıda Günü
18 Ekim
Dünya Menopoz Günü
22 Ekim
Dünya Kekemelik Günü
24 Ekim
Birleşmiş Milletler Günü
14-20 Nisan
Kutlu Doğum Haftası
26 Ekim
Hasta Hakları Günü
24 Kasım
Öğretmenler Günü
11 Aralık
Mevlid Kandili
1 Aralık
Dünya AIDS Günü
29 Ekim - 4 Kasım
Kızılay Haftası
31 Ekim
Dünya Tasarruf Günü
14 Kasım
Dünya Diyabet Günü
3-9 Kasım
Organ Nakli Haftası
10 Kasım
10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü
Kasım Ayının 3. Çarşambası
Dünya KOAH Günü
17 Kasım
Dünya Akciğer Kanseri Günü
17 Kasım
Dünya Prematüre Günü
18 Kasım
Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü
20 Kasım
Dünya Felsefe Günü
20 Kasım
Çocuk Hakları Günü
5 Aralık
Dünya Kadın Hakları Günü
10 Aralık'ı kapsayan hafta
İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası
12-18 Aralık
Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası
6 Temmuz
Dünya Öpücük Günü