Çocuk Hakları Günü


20 Kasım, 1989 yılından bu yana Birleşmiş Milletler tarafından dünya genelinde çocukların karşı karşıya kaldıkları hak ihlallerini gündeme taşımak amacıyla “Dünya Çocuk Hakları Günü” olarak kutlanmaktadır. Özellikle savaş ve yoksulluğun hüküm sürdüğü coğrafyalarda yaşam mücadelesi veren çocukları korumak ve koşullarını iyileştirmek için 20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu “Çocuk Haklarına Dair Sözleşme”yi imzalamıştır.

Çocuk hakları, kanunen veya ahlaki olarak dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu; eğitim, sağlık, yaşama, barınma; fiziksel, psikolojik veya cinsel sömürüye karşı korunma gibi haklarının hepsini birden tanımlamakta kullanılan evrensel kavramdır.

Çocuk hakları, insan hakları kavramının içinde ele alınması gereken bir konudur. Bugün, dünyanın birçok yerinde var olan insan hakları ihlalleri, çocuk boyutunda daha geniş kapsamlı ve büyüyerek, müdahale edilmesi daha zor bir şekilde yer almaktadır. Uluslararası Af Örgütü'nün belirttiğine göre; az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde, emek sömürüsü, pornografi, şiddet, yasa dışılık gibi olumsuz etkenlerin dahilinde, çocuk hakları ihlalleri daha büyük boyutlarda olmaktadır.



Çocukların erişkinlerden farklı fiziksel, fizyolojik, davranış ve psikolojik özellikleri olduğu, sürekli büyüme ve gelişme gösterdiği bilincinin yerleşmesi, çocukların bakımının bir toplum sorunu olduğu ve bilimsel yaklaşımlarla herkesin bu sorumluluğu yüklenmesi gerektiği düşüncesi, Cenevre Çocuk Hakları Bildirisi ile şekillenmiştir. Günümüzde çocuk hakları ile ilgili olan uluslararası belge 20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen ve 193 ülke tarafından onaylanmış olan Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşmedir.

Temek Çocuk Hakları Nelerdir?
Sağlıklı yaşam hakkı

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin çok sayıda maddesi çocukların sağlıklı bir yaşam sürdürmelerini desteklemektedir. Sözleşme'nin 6. maddesine göre her çocuk esas olarak yaşama hakkına sahiptir. İlaveten, 24. madde gereğince her çocuk ulaşılabilir en yüksek sağlık standartlarından yararlanabilmelidir; gerekli tedavi ve iyileştirme hizmetlerinden faydalanabilmelidir. İhmal edilen, terk edilen, istismara uğrayan ya da işkenceye tâbi tutulan çocukların iyileştirilmesi ve yeniden topluma kazandırmasından devletler sorumludur.
 
Eğitim hakkı
Eğitim hakkı, çocukların en önemli haklarından biridir. Unicef'in 1999 tarihli raporunda da belirttiği gibi okuma-yazma bilmeme çok ciddi sorunlara neden olmaktadır. Anne ve çocuk ölümlerinin önde gelen etkenlerinden biri, annenin eğitim düzeyinin düşüklüğü veya okuma-yazma bilmemesidir. Kız çocuklarının okullaşma oranındaki 10 puanlık bir artış sonunda bebek ölüm hızı binde 4.1 azalmaktadır. Bu halde çocuğun en temel hakkı olan yaşama hakkı ile eğitim hakkı arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. = Yaşama hakkının yanı sıra, çocuğun bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlak gelişimi için eğitime gereksinimi vardır. İnsanın doğuştan getirdiği yeteneklerini geliştiren en önemli araç eğitimdir. Eğitimsizlik sonucu ortaya çıkan sorunlar şunlardır:

- İnsanlar üretken biçimde çalışamazlar.
- Sağlıklarına özen gösteremezler.
- Kendilerini ve ailelerini gereği gibi koruyamazlar.
- Kültürel açıdan zengin bir yaşam sürdüremezler.

Kız çocukların da gereksinlerimini karşılayacak ve kendilerine yaşam becerisi kazandıracak nitelikli eğitim görmeye hakkı vardır. Oysa tüm Dünya'da okula gitmeyen 6-11 yaşlarındaki 130 milyon çocuğun 73 milyonunu kız çocukları oluşturmaktadır. Kız çocukların eğitiminin önemi 1990'lar boyunca her fırsatta vurgulanmıştır.


 
Diğer temel çocuk hakları
Sözleşmeye göre, her çocuğun, temel yaşam hakkının yanında, nüfus kütüğüne kaydolma, isim, vatandaşlık ve mümkün olduğu ölçüde anne-babasını bilme ve onlar tarafından bakılma hakkı vardır.Buna paralel olarak, taraf devletlerin, çocuğun kimliği, tabiiyeti, isim ve aile bağları dahil olmak üzere her türlü koruma hakkına saygı gösterme ve bu konularda yasa dışı müdahalelerde bulunmama yükümlülüğü bulunur.

 

2019 Çocuk Hakları Günü Ne Zaman? Hangi Gün?

2019 yılında Çocuk Hakları Günü: 20 Kasım

 
 
 
 

Özel, Önemli, Belirli Gün ve Haftalar



18 Mart
Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü
14 Mart
Tıp Bayramı
19 Mayıs
Atatürk’ü Anma ve Gençlik Spor Bayramı
23 Nisan
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
8 Mart
Dünya Kadınlar Günü
12 Mart
İstiklal Marşının Kabulü
29 Ekim
Cumhuriyet Bayramı
19 Mart
Türk Dünyası Filmleri Günü
15 Mart
Dünya Tüketici Hakları Günü
1 Ocak
Yılbaşı
7-13 Ocak
Beyaz Baston Körler Haftası
9 Ocak
Dünya Evde Kalmışlar Günü
10 Ocak
Çalışan Gazeteciler Günü
21-27 Ocak
Osmanlı Haftası
25-31 Ocak
Dünya Cüzzam (Lepra) Günü
26 Ocak
Dünya Gümrük Günü
4 Şubat
Dünya Kanser Günü
14 Şubat
Sevgililer Günü
15 Şubat
İzcilik Haftası
28 Şubat
Sivil Savunma Günü
1-7 Mart
Yeşilay Haftası
3 Mart
Dünya Kulak ve İşitme Günü
05 Mart
Hukuk Devleti Günü
Mart Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Böbrek Günü
12 Mart
Dünya Glokom Günü
18-24 Mart
Ulusal Yaşlılar Haftası
21 Mart
Down Sendromlular Günü
Mart Ayının Son Haftası
Kütüphanecilik Haftası
21 Mart
Nevruz
23 Mart
Dünya Meteoroloji Günü
24 Mart
Dünya Tüberküloz Günü
27 Mart
Dünya Tiyatro Günü
1 Nisan
Dünya Mizah ve Şaka Günü
2 Nisan
Dünya Otizm Farkındalık Günü
4 Nisan
NATO Günü
5 Nisan
Avukatlar Günü
Nisan'ın İlk Perşembe'yi Cuma'ya Bağlayan Gecesi
Regaip Kandili
7 Nisan
Dünya Sağlık Günü
8 Nisan
Üç Ayların Başlangıcı
9 Nisan
Mimar Sinan'ı Anma ve Mimarlar Günü
Nisan Ayının İkinci Haftası
Kalp Sağlığı Haftası
11 Nisan
Dünya Parkinson Hastalığı Günü
15-21 Nisan
Malazgirt Haftası
15-22 Nisan
Dünya Turizm Haftası
17 Nisan
Dünya Hemofili Günü
22 Nisan
Dünya Günü
25 Nisan
Kara Şehitlerini Anma Günü
Nisan Ayının Son Haftası
Aşı Haftası
25 Nisan
Dünya Sıtma Günü
29 Nisan
Dünya Dans Günü
1-7 Mayıs
Yunus Emre Kültür ve Sanat Haftası
Mayıs Ayının İlk Haftası
Trafik ve İlkyardım Haftası
1 Mayıs
İşçi Bayramı
Mayıs Ayının İlk Salı Günü
Dünya Astım Günü
3 Mayıs
Uluslararası Özgür Basın Günü
4-10 Mayıs
İşçi Sağlığı ve Güvenliği Haftası
6 Mayıs
Hıdırellez
6-12 Mayıs
Kan Haftası
Mayıs Ayının İkinci Pazarı
Anneler Günü
10-16 Mayıs
Dünya Engelliler Haftası
12 Mayıs
Hemşireler Günü
13 Mayıs
Türk Dil Bayramı
14 Mayıs
Dünya Eczacılık Günü
15-21 Mayıs
Hava Şehitlerini Anma ve Havacılık Haftası
17 Mayıs
Dünya Hipertansiyon Günü
18-24 Mayıs
Müzeler Haftası
21 Mayıs
Beraat Kandili
21 Mayıs
Dünya Süt Günü
24-30 Mayıs
Sokak Çocuklarına Şefkat Haftası
25 Mayıs
Dünya MS Günü
28-31 Mayıs
Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası
31 Mayıs
Dünya Sigara İçmeme Günü
1 Haziran
Ulusal Fenilketonüri Günü
1 Haziran
Türk Hava Kuvvetlerinin Kuruluş Günü
5-11 Haziran
Çevre Koruma Haftası
Haziran Ayının 3. Pazarı
Babalar Günü
21 Haziran
Dünya ALS Günü
26 Haziran
Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı İle Mücadele Günü
1 Temmuz
Kabotaj ve Deniz Bayramı
11 Temmuz
Dünya Nüfus Günü
24 Temmuz
Gazeteciler ve Basın Bayramı
28 Temmuz
Dünya Hepatit Günü
17-25 Ağustos
İbn-i Sina Haftası
19 Ağustos
Dünya İnsani Yardım Günü
30 Ağustos
Zafer Bayramı
1 Eylül
Dünya Barış Günü
3-9 Eylül
Halk Sağlığı Haftası
10 Eylül
Dünya İntiharı Önleme Günü
Eylül Ayının 3. Haftası
İlköğretim Haftası
19 Eylül
Gaziler Günü
21 Eylül
Dünya Alzheimer Günü
25 Eylül - 1 Ekim
İtfaiyecilik Haftası
28 Eylül
Dünya Kuduz Günü
1-7 Ekim
Emzirme Haftası
1-31 Ekim
Meme Kanseri Bilinçlendirme Ayı
Ekim Ayının İlk Haftası
Camiler Haftası
Ekim Ayının İlk Pazartesi Günü
Dünya Çocuk Günü
4 Ekim
Hayvanları Koruma Günü
5 Ekim
Uluslararası Öğretmenler Günü
10 Ekim
Dünya Ruh Sağlığı Günü
12 Kasım
Dünya Zatürre Günü
Ekim Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Görme Günü
16 Ekim
Dünya Gıda Günü
18 Ekim
Dünya Menopoz Günü
22 Ekim
Dünya Kekemelik Günü
24 Ekim
Birleşmiş Milletler Günü
14-20 Nisan
Kutlu Doğum Haftası
26 Ekim
Hasta Hakları Günü
24 Kasım
Öğretmenler Günü
11 Aralık
Mevlid Kandili
1 Aralık
Dünya AIDS Günü
29 Ekim - 4 Kasım
Kızılay Haftası
31 Ekim
Dünya Tasarruf Günü
14 Kasım
Dünya Diyabet Günü
3-9 Kasım
Organ Nakli Haftası
10 Kasım
10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü
Kasım Ayının 3. Çarşambası
Dünya KOAH Günü
17 Kasım
Dünya Akciğer Kanseri Günü
17 Kasım
Dünya Prematüre Günü
18 Kasım
Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü
20 Kasım
Dünya Felsefe Günü
20 Kasım
Çocuk Hakları Günü
5 Aralık
Dünya Kadın Hakları Günü
10 Aralık'ı kapsayan hafta
İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası
12-18 Aralık
Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası
6 Temmuz
Dünya Öpücük Günü