Cumhuriyet Bayramı


Cumhuriyet Bayramı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet yönetimi ilan etmesi anısına her yıl 29 Ekim günü Türkiye'de ve Kuzey Kıbrıs'ta kutlanan bir millî bayramdır.

Cumhuriyetin İlanı
Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919'da Osmanlı hükümeti tarafından, bölgede düzeni sağlaması için devletinin bir gemisi ile Samsun'a gönderilmiştir. Ülkenin çoğu ilinde kongreler düzenlemiş ve "Tek bir egemenlik var, o da milli egemenliktir. Milletin egemenliğini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ilkesiyle, yurdun her tarafından gelen ulus temsilcilerini 23 Nisan 1920 günü Ankara'da Büyük Millet Meclisi'nde toplamıştır. Meclis Mustafa Kemal Paşa'yı 'Meclis Başkanı' seçmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi, Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatmıştır. Halk ve düzenli ordular düşman kuvvetlerine karşı savaş vermiş, omuz omuza mücadele etmiştir.
 


Kurtuluş Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasının ardından TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırmıştır. Padişah Vahdettin, vatan haini ilan edilmiş ve yurdu terk etmiştir.
 
24 Temmuz 1923 günü İsviçre’nin Lozan şehrindeki Lozan Üniversitesi'nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileri ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri Lozan Barış Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşma ile yeni bir devletin temelleri atılmış fakat devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemiştir.
 
İkinci dönem Büyük Millet Meclisi, 11 Ağustos'ta ilk toplantısını yapmıştır ve 13 Ekim'de Ankara, başkent ilan edilmiştir. Bu dönemde Atatürk, egemenliğin ulusa dayandığı bir sistem olan cumhuriyet yönetiminin ilanı için hazırlıklar yapmaya başlamıştı. Atatürk 28 Ekim akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya'da yemeğe çağırmış ve "Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz," demiştir.
 
29 Ekim günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan "Cumhuriyet" önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne vermiştir. Meclis önergeyi kabul etmiştir ve böylece Türkiye Devleti'nin yeni yönetimi biçimi Cumhuriyet, yeni ismi "Türkiye Cumhuriyeti Devleti" olarak belirlenmiştir. Atatürk, kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı olmuştur. Halk da cumhuriyetin ilanını sevinç ve coşku ile karşılamıştır.


 
Cumhuriyette, Atatürk'ün de söylediği gibi, egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Ulus, kendini yönetme yetkisini, kendilerine temsil eden milletvekilleri aracılığı ile kullanır. Cumhuriyet yönetiminde, yurttaşın seçme ve seçilme hakkı vardır. Seçilen temsilciler, yasaları tasarlar ve yöneticileri ulus adına denetler. Ulus, seçimle yöneticileri seçebilir.
 
Bayram Olarak Kabul Edilişi
29 Ekim 1923'te TBMM, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası)’nda yaptığı değişiklikle, devletin yönetim biçimini cumhuriyet olarak ilan etmiştir. Aynı gece bu ilan, atılan 101 pare top ile kutlanmıştır. 1924 yılında ise cumhuriyetin ilanı şenliklerle kutlanmıştır.
 
2 Şubat 1925'te, Hariciye Vekaleti'nce (Dışişleri Bakanlığı) düzenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim'in bayram olması önerilmiştir. Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelenmiş ve 18 Nisan'da karara bağlanmıştır. 19 Nisan'da ise teklif TBMM tarafından kabul edilmiştir. 628 sayılı bu kanun ile 29 Ekim, 1925'ten itibaren ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya başlamıştır.
 

 

2019 Cumhuriyet Bayramı Ne Zaman? Hangi Gün?

2019 yılında Cumhuriyet Bayramı: 29 Ekim

 
 
 
 

Özel, Önemli, Belirli Gün ve Haftalar



18 Mart
Çanakkale Deniz Zaferini Anma Günü
14 Mart
Tıp Bayramı
19 Mayıs
Atatürk’ü Anma ve Gençlik Spor Bayramı
23 Nisan
Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı
8 Mart
Dünya Kadınlar Günü
12 Mart
İstiklal Marşının Kabulü
29 Ekim
Cumhuriyet Bayramı
19 Mart
Türk Dünyası Filmleri Günü
15 Mart
Dünya Tüketici Hakları Günü
1 Ocak
Yılbaşı
7-13 Ocak
Beyaz Baston Körler Haftası
9 Ocak
Dünya Evde Kalmışlar Günü
10 Ocak
Çalışan Gazeteciler Günü
21-27 Ocak
Osmanlı Haftası
25-31 Ocak
Dünya Cüzzam (Lepra) Günü
26 Ocak
Dünya Gümrük Günü
4 Şubat
Dünya Kanser Günü
14 Şubat
Sevgililer Günü
15 Şubat
İzcilik Haftası
28 Şubat
Sivil Savunma Günü
1-7 Mart
Yeşilay Haftası
3 Mart
Dünya Kulak ve İşitme Günü
05 Mart
Hukuk Devleti Günü
Mart Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Böbrek Günü
12 Mart
Dünya Glokom Günü
18-24 Mart
Ulusal Yaşlılar Haftası
21 Mart
Down Sendromlular Günü
Mart Ayının Son Haftası
Kütüphanecilik Haftası
21 Mart
Nevruz
23 Mart
Dünya Meteoroloji Günü
24 Mart
Dünya Tüberküloz Günü
27 Mart
Dünya Tiyatro Günü
1 Nisan
Dünya Mizah ve Şaka Günü
2 Nisan
Dünya Otizm Farkındalık Günü
4 Nisan
NATO Günü
5 Nisan
Avukatlar Günü
Nisan'ın İlk Perşembe'yi Cuma'ya Bağlayan Gecesi
Regaip Kandili
7 Nisan
Dünya Sağlık Günü
8 Nisan
Üç Ayların Başlangıcı
9 Nisan
Mimar Sinan'ı Anma ve Mimarlar Günü
Nisan Ayının İkinci Haftası
Kalp Sağlığı Haftası
11 Nisan
Dünya Parkinson Hastalığı Günü
15-21 Nisan
Malazgirt Haftası
15-22 Nisan
Dünya Turizm Haftası
17 Nisan
Dünya Hemofili Günü
22 Nisan
Dünya Günü
25 Nisan
Kara Şehitlerini Anma Günü
Nisan Ayının Son Haftası
Aşı Haftası
25 Nisan
Dünya Sıtma Günü
29 Nisan
Dünya Dans Günü
1-7 Mayıs
Yunus Emre Kültür ve Sanat Haftası
Mayıs Ayının İlk Haftası
Trafik ve İlkyardım Haftası
1 Mayıs
İşçi Bayramı
Mayıs Ayının İlk Salı Günü
Dünya Astım Günü
3 Mayıs
Uluslararası Özgür Basın Günü
4-10 Mayıs
İşçi Sağlığı ve Güvenliği Haftası
6 Mayıs
Hıdırellez
6-12 Mayıs
Kan Haftası
Mayıs Ayının İkinci Pazarı
Anneler Günü
10-16 Mayıs
Dünya Engelliler Haftası
12 Mayıs
Hemşireler Günü
13 Mayıs
Türk Dil Bayramı
14 Mayıs
Dünya Eczacılık Günü
15-21 Mayıs
Hava Şehitlerini Anma ve Havacılık Haftası
17 Mayıs
Dünya Hipertansiyon Günü
18-24 Mayıs
Müzeler Haftası
21 Mayıs
Beraat Kandili
21 Mayıs
Dünya Süt Günü
24-30 Mayıs
Sokak Çocuklarına Şefkat Haftası
25 Mayıs
Dünya MS Günü
28-31 Mayıs
Uluslararası Lösemili Çocuklar Haftası
31 Mayıs
Dünya Sigara İçmeme Günü
1 Haziran
Ulusal Fenilketonüri Günü
1 Haziran
Türk Hava Kuvvetlerinin Kuruluş Günü
5-11 Haziran
Çevre Koruma Haftası
Haziran Ayının 3. Pazarı
Babalar Günü
21 Haziran
Dünya ALS Günü
26 Haziran
Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı İle Mücadele Günü
1 Temmuz
Kabotaj ve Deniz Bayramı
11 Temmuz
Dünya Nüfus Günü
24 Temmuz
Gazeteciler ve Basın Bayramı
28 Temmuz
Dünya Hepatit Günü
17-25 Ağustos
İbn-i Sina Haftası
19 Ağustos
Dünya İnsani Yardım Günü
30 Ağustos
Zafer Bayramı
1 Eylül
Dünya Barış Günü
3-9 Eylül
Halk Sağlığı Haftası
10 Eylül
Dünya İntiharı Önleme Günü
Eylül Ayının 3. Haftası
İlköğretim Haftası
19 Eylül
Gaziler Günü
21 Eylül
Dünya Alzheimer Günü
25 Eylül - 1 Ekim
İtfaiyecilik Haftası
28 Eylül
Dünya Kuduz Günü
1-7 Ekim
Emzirme Haftası
1-31 Ekim
Meme Kanseri Bilinçlendirme Ayı
Ekim Ayının İlk Haftası
Camiler Haftası
Ekim Ayının İlk Pazartesi Günü
Dünya Çocuk Günü
4 Ekim
Hayvanları Koruma Günü
5 Ekim
Uluslararası Öğretmenler Günü
10 Ekim
Dünya Ruh Sağlığı Günü
12 Kasım
Dünya Zatürre Günü
Ekim Ayının İkinci Perşembesi
Dünya Görme Günü
16 Ekim
Dünya Gıda Günü
18 Ekim
Dünya Menopoz Günü
22 Ekim
Dünya Kekemelik Günü
24 Ekim
Birleşmiş Milletler Günü
14-20 Nisan
Kutlu Doğum Haftası
26 Ekim
Hasta Hakları Günü
24 Kasım
Öğretmenler Günü
11 Aralık
Mevlid Kandili
1 Aralık
Dünya AIDS Günü
29 Ekim - 4 Kasım
Kızılay Haftası
31 Ekim
Dünya Tasarruf Günü
14 Kasım
Dünya Diyabet Günü
3-9 Kasım
Organ Nakli Haftası
10 Kasım
10 Kasım Atatürk'ü Anma Günü
Kasım Ayının 3. Çarşambası
Dünya KOAH Günü
17 Kasım
Dünya Akciğer Kanseri Günü
17 Kasım
Dünya Prematüre Günü
18 Kasım
Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü
20 Kasım
Dünya Felsefe Günü
20 Kasım
Çocuk Hakları Günü
5 Aralık
Dünya Kadın Hakları Günü
10 Aralık'ı kapsayan hafta
İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası
12-18 Aralık
Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası
6 Temmuz
Dünya Öpücük Günü